الشيخ البهائي العاملي ( مترجم : سنندجى )
814
كشكول شيخ بهائى ( فارسى )
2020 - عروض و بقلبي من الجفاء مديد « 1 » * و بسيط « 2 » و وافر « 3 » و طويل « 4 » لم أكن عالما بذاك إلى أن * قطع الليل بالفراق الخليل ( نصر اللّه فقيه ) * * * در قلب من از ظلم و ستم او « مديد » و « بسيط » و « وافر » و « طويل » است . و من به اينهمه دانا نبودم تااينكه در فراق دوست شب را سپرى كردم [ « قطع الخليل » كنايه از واضع عروضى ، « خليل بن احمد فراهيدى » است ، مىباشد و تقطيع يعنى وزن آن را از تكهتكه كردن شعر بدست مىآيد ] . * * * و بي عروضي سريع الجفا * و جدّي به مثل جفاه طويل قلت له : قطعت قلبي أسى * فقال لي : التقطيع دأب الخليل ( ابن بشّار ) * * * و در فكر من عروضى است كه بسيار ستمكار است و تلاش من براى رسيدن به او مانند ستم او بسيار طولانى و طويل است . به او گفتم : دل مرا از فرط غم و غصه كندى و قطع كردى ؛ پس به من گفت : همانا قطع كردن و بريدهبريده كردن كار خليل و دوست است . [ منظور كنايه شعر قبلى است ] . 2021 - شهد زهرآگين دنيا حلاوة دنياك مسمومة * فما تأكل الشهد إلّا بسمّ فكن موسرا شئت أو معسرا * فما تقطع الدّهر الا بهمّ إذا تمّ أمر بدا نقصه * توقّع زوالا إذا قيل تمّ ( از ديوان منسوب به امير مؤمنان عليه السّلام )
--> ( 1 ) . بحر دوم از بحور عروض و بناى آن بر جزيى و پنجتايى و جزيى هفتتايى يعنى چهاربار « فاعلاتن فاعلن » . ( 2 ) . بحر سوم از بحور عروض و آن هشت مرتبه « مستفعلن فاعلن » . ( 3 ) . بحر چهارم و شش بار « مفاعلتن » . ( 4 ) . بحرى از شعر مخصوص عرب ؛ وزن آن هشت بار « فعولن مفاعيلن » است و تمامى اين وزنها طولانى و پيچيده هستند و شاعر از اينجهت آن را به ظلم معشوق مانند كرده است .